Nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản

Thảo luận trong 'Cuộc sống'

Chia sẻ trang này

  1. Moon
    Offline

    Moon Ô sin

    Tham gia ngày:
    17/5/10
    Bài viết:
    3,472
    Đã được thích:
    12,009
    Điểm thành tích:
    3,155
    Giới tính:
    Nam
    Nghệ thuật gấp giấy (xếp giấy) hay còn gọi là Origami. Vậy origami là gì?

    Origami là môn nghệ thuật truyền thống xuất xứ từ Nhật bản. Chính xác là nghệ thuật xếp giấy Nhật Bản. Chữ origami trong tiếng Nhật bắt nguồn từ hai chữ: ORU là gấp hay xếp và KAMI là giấy. Origami chỉ được dùng từ năm 1880, trước đó, người Nhật dùng chữ orikata.

    [​IMG]
    Con Rồng

    Nhiều người cho rằng đây chỉ là một trò thủ công cho trẻ em. Có lẽ điều này đúng với Origami truyền thống, và phần lớn sách Origami xuất bản ở VN đều là Origami truyền thống, sử dụng phức hợp nhiều mẫu giấy để tạo hình và cắt dán nhiều nơi. Nhưng Origami hiện đại là một môn nghệ thuật mang tính khoa học cao. Trong Origami hiện đại người ta chỉ dùng một mẫu giấy không cắt để gấp những mẫu mà bạn không thể nào tin được rằng chỉ với một mẫu giấy lại có thể làm được như thế.

    Origami cũng như nhiều từ tiếng Nhật như sake, shushi, kimono ... đã được quốc tế hóa để khi nhắc đến ai cũng hiểu đó là một đặc trưng của văn hóa Nhật, không lẫn vào đâu được. Và dù bây giờ Origami đã phát triển vượt biên giới, thành nhiều lĩnh vực khác nhau ,mang lại niềm say mê cho biết bao nhiêu người trên tòan thế giới, nhưng tất cả vẫn trân trọng gọi nghệ thuật xếp giấy bằng cái tên Origami như một sự tưởng nhớ đến cái nôi cho một sự hình thành và phát triển một môn nghệ thuật độc lập.


    [​IMG]
    Con Ngựa

    Nhắc đến Nghệ thuật xếp giấy không thể không nói đến giấy. Từ khi phương pháp chế tạo giấy lần đầu tiên được tìm ra ở Trung Quốc và phát triển dần trong khoảng năm A.D. 105 - 700, công nghệ sản xuất giấy lan rộng sang các nước thuộc địa và du nhập vào Nhật vào thế kỉ thứ 7. Từ đó người Nhật đã áp dụng và biến đổi nhiều phương pháp chế tạo cũng như nguyên liệu chế tạo giấy, hình thành hẳn một văn hóa giấy với vật liệu giấy phong phú, chất lượng cao (gấp mở nhiều lần không rách, mềm, bền và đẹp.... Đó chính là loại giấy mà người Nhật vẫn tự hào có một không hai trên thế giới với cái tên "Washi"). Sản sinh từ nền văn hóa độc đáo này là bộ môn nghệ thuật vẫn được biết đến với cái tên Origami.

    Các cuộc nghiên cứu của các nhà khảo cổ không cho ra được chính xác thời điểm hình thành của Origami. Tuy nhiên việc xếp các lá thư, xếp giấy để gói các đồ vật... hẳn là đã có từ rất xưa.Đến thời kì phong kiến với nhiều lễ giáo hơn, nền văn hóa xếp giấy đạt đến bước phát triển nhảy vọt.


    [​IMG]
    Con Ếch

    Từ những bức tranh cổ còn được lưu truyền thì vào những năm 1700, Hạc (oritsuru) và các loại thuyền là những vật phổ biến được gấp và trang trí. Từ đó cho đến khỏang 100 năm sau các cuốn sách chuyên môn về Origami đã được in ấn và xuất bản, chứng tỏ một văn minh xếp giấy đã đạt được đến trình độ cao, đa dạng. Vào thời điểm đó, Origami đã không chỉ là trò chơi của trẻ còn mà còn là thú vui của ngừoi lớn, và có rất nhiều tạp chí ra đời với những mẫu xếp giấy vô cùng phức tạp.

    Trong khi đó, vào khỏang thế kỉ 12 khi phương pháp chế tạo giấy được truyền sang Châu Âu, và một nghệ thuật xếp giấy độc lập đã được hình thành song vẫn không trở thành một nét văn hóa với bề dày về ảnh hưởng cũng như mức độ phát triển như Nhật.
    Vào thời Minh Trị (Meiji), Origami được đưa vào các trường mẫu giáo thành một môn học dưới ảnh hửơng về phương pháp giáo dục của nhà giáo dục học người Đức Frebel (1782-1852). Các phương pháp xếp giấy của châu Âu cùng sự phát triển theo nhiều hướng khác nhau đã khiên cho nghệ thuật xếp giấy ngày càng phong phú. Chỉ ở thời Meiji đã có rất nhiều những tác giả vô danh tạo ra nhiều mẫu hình mới. Tuy nhiên có ý kiến cho rằng chỉ gấp theo những mẫu có sẵn không không mang tính sáng tạo nên vào thời Đại chính(Taisho) khi giáo dục đựoc đưa theo hướng sáng tạo thì Origami bị bỏ rơi.

    Tuy nhiên lật lại bề dày lịch sử của Origami, cùng với hiện tại,với không ít những tác phẩm mới, tính chất giáo dục của Origami cũng đã được xem xét lại và được công nhận về khả năng phát triển một cách đa dạng. Và ngày nay origami đang mở rộng tầm ảnh hưởng ra tầm thế giới, không chỉ giới hạn là một thú vui mà còn được nghiên cứu phục vụ cho các mục đích khoa học khác bởi nhiều tổ chức và cá nhân.

    [​IMG]
    Cá Ngựa giấy

    Chủ trương của Origami hiện đại là dùng MỘT tờ giấy, khôngcắt không dán.

    Người đang được xem là Ông Vua của Origami hiện nay là Kamiya Satoshi,một người đấy tài năng và trẻ tuối (sinh năm 1981 ở Kobe), làngười có năng lực mạnh nhất trong lĩnh vực này. Sau đây là một số mẫu của tác giả này. Các mẫu này hoàn toàn gấp từ 1 tờ giấy vuông.

    Các bạn có thể download tài liệu hướng dẫn gấp tại đây
     
  2. Moon
    Offline

    Moon Ô sin

    Tham gia ngày:
    17/5/10
    Bài viết:
    3,472
    Đã được thích:
    12,009
    Điểm thành tích:
    3,155
    Giới tính:
    Nam
    Ngắm nhìn động vật trong sách đỏ qua nghệ thuật Origami

    Từ lâu, chúng ta đã biết đến nghệ thuật xếp giấy Origami của Nhật Bản. Tuy nhiên, nếu bạn cho rằng mình đã biết hết về loại hình nghệ thuật này thì nên nghĩ lại.
    Nghệ nhân xếp giấy Takayuki Hori, vừa qua, đã đem môn nghệ thuật này lên một tầm cao mới khi tạo ra mô hình các loại động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng. Song, điểm độc đáo từ các tác phẩm của nghệ nhân này nằm ở việc thể hiện được khung xương của chúng chứ không đơn thuần là “miêu tả” lại vẻ ngoài. Để thực hiện điều này, nghệ nhân của chúng ta đã in khung xương của các loài động vật lên tấm plastic trong suốt.

    Các tác phẩm của Hori thực sự rất đẹp, tuy nhiên vẫn có gì đó hơi ghê rợn. Bên cạnh đó, ngoài việc mô phỏng lại hình dáng, Hori còn tạo ra những mô hình đặc biệt với các vật thể của con người mà những loài động vật này hay nuốt phải (thường được thể hiện bằng màu sắc khác), gióng lên một hồi chuông báo động về việc xả rác bừa bãi.

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    Tham khảo: Geekosystem
     
  3. Moon
    Offline

    Moon Ô sin

    Tham gia ngày:
    17/5/10
    Bài viết:
    3,472
    Đã được thích:
    12,009
    Điểm thành tích:
    3,155
    Giới tính:
    Nam
    Origami - Khám phá điều kì diệu của giấy

    Nhắc tới nghệ thuật gấp giấy Origami là nhắc tới một trong những môn nghệ thuật đòi hỏi tính nhẫn nại khá cao bởi để có được một tác phẩm ưng ý, các nghệ nhân Origami đều phải mất khá nhiều thời gian và công sức. Mỗi tác phẩm Origami ra đời không chỉ đáp ứng nhu cầu giải trí mà còn ẩn chứa những giá trị riêng về văn hóa, xã hội hay đời sống tinh thần. Điều đặc biệt nhất khiến người ta mê mẩn Origami chính là sự đơn giản nhưng lại cực kỳ độc đáo. Chỉ cần một tờ giấy và sự kiên nhẫn mày mò là bạn đã có thể tạo ra một chú cún nhỏ cho đến loài hà mã…. Có thể nói không ngoa rằng với Origami, cả thế giới nhỏ xinh sẽ nằm trong đôi bàn tay của bạn.
    [​IMG]
    Với mỗi người quan tâm tới môn nghệ thuât này, họ đều đã quen thuộc với hai khái niệm: bản phác thảo (design) và bản hướng dẫn (diagram). Một người gấp giấy chỉ cần tốn vài phút làm theo các bước trong bản hướng dẫn là sẽ có được tác phẩm mà mình thích. Thế nhưng, mỗi nghệ nhân lại phải tốn hàng tuần có khi là hàng tháng để tạo ra được một bản thiết kế ưng ý. Chẳng hạn như nghệ nhân gấp giấy nổi tiếng người Pháp Eric Joisel đã phải mất tới 6 năm để hoàn thành mô hình con tê tê bằng giấy.

    Lịch sử phát triển của Origami

    Quá trình phát triển của Origami gắn bó chặt chẽ với quá trình ra đời và phát triển của giấy viết. Khi người Trung Quốc phát minh ra giấy viết vào những năm 105 sau công nguyên, giấy viết khi đó quả thật là món hàng xa xỉ và các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm thấy bất kỳ dấu hiệu nào của nghệ thuật gấp giấy ở giai đoạn này.

    Vào thế kỷ thứ 6, các nhà sư đã mang giấy từ Trung Quốc tới Nhật Bản. Cũng giống như ở Trung Quốc, người Nhật khi đó chỉ sử dụng giấy trong các dịp lễ quan trọng.

    Mãi tới những năm 1660, người Nhật mới sử dụng giấy như một công cụ giải trí. Và tận 20 năm sau đó, vào năm 1680 lần đầu tiên hình ảnh những cánh bướm giấy rập rờn mới được nhắc đến trong một bài thơ tiếng Nhật. Đến năm 1797, Akisato Rito đã xuất bản cuốn sách đầu tiên về gấp giấy nghệ thuật có tựa đề “Sembazuru Orikata” (Xếp ngàn cánh hạc). Nhưng phải tới thế kỷ 19, thuật ngữ “gấp giấy” mới trở nên phổ biến khắp quốc đảo này.

    [​IMG]
    Cerberus một mồ hình huyền thoại.

    Còn ở phương Tây, nghệ thuật xếp giấy lại nở rộ vào những năm 700 sau công nguyên, một phần cũng nhờ vào “con đường tơ lụa” nổi tiếng giữa Trung Quốc và châu Âu. Tây Ban Nha là một trong những nước đầu tiên du nhập môn nghệ thuật mới mẻ này, đồng thời cũng là nước cho ra đời rất nhiều tác phẩm độc đáo.

    Quốc đảo của nghệ thuật gấp giấy

    Không ai có thể phủ nhận vai trò quan trọng của các nước châu Âu trong quá trình phát triển của nghệ thuật gấp giấy nhưng Nhật Bản mới là nước đóng vai trò quan trọng nhất đưa môn nghệ thuật này tới đỉnh cao.

    Vào những năm 1800, các tác gia Nhật Bản đã xuất bản hàng loạt tập sách về nghệ thuật gấp giấy. Đồng thời, môn gấp giấy cũng được đưa vào chương trình học ở cả Nhật và các nước châu Âu. Tuy nhiên, các tác phẩm trong thời gian này vẫn mang dáng dấp đặc trưng của các mẫu gấp truyền thống.

    [​IMG]


    Origami gắn liền với cái tên của nghệ nhân Akira Yosizawa. Trong các phòng triển lãm Origami nổi tiếng trên thế giới, ta có thể dễ dàng bắt gặp các sản phẩm của cố nghệ sĩ tài ba. Ông đã cống hiến gần trọn cuộc đời mình cho nghệ thuật gấp giấy. Vào năm 1930, nghệ nhân Nhật Bản này đã xây dựng hệ thống ký tự và biểu tượng được sử dụng trong các sách hướng dẫn nhằm hỗ trợ việc phân tích cách gấp các mô hình phức tạp. Đến năm 1950, ông đã xuất bản những tập sách giới thiệu chi tiết cách gấp các mẫu vật truyền thống và cập nhật cả những thiết kế mới được sáng tạo. Osizawa cũng chính là cha đẻ của nghệ thuật sử dụng giấy ướt trong các tác phẩm xếp giấy. Giấy ướt được làm ẩm từng phần hoặc toàn bộ, sau đó sẽ mềm ra như đất sét để người gấp có thể dễ dàng sáng tạo mô hình theo ý mình.

    [​IMG]

    Những quy tắc cơ bản không được vi phạm trong Origami

    Nét đặc biệt của nghệ thuật Origami là ở chỗ người gấp chỉ sử dụng duy nhất một tờ giấý, mà không hề sử dụng thêm keo hay hồ dán. Điều này đồng nghĩa với việc, mỗi người gấp phải thật sự khéo léo và tỉ mẩn. Họ có thể sáng tạo ra nhiều cách gấp để tạo nên nhiều mẫu vật đa dạng.

    [​IMG]


    Hầu hết các mẫu gấp phức tạp đều dựa trên những mẫu cơ bản sau đó được sáng tạo thêm. Bốn mẫu cơ bản trong gấp giấy gồm có: gấp diều, gấp cá, gấp chim và gấp ếch.

    Gấp động vật và hình khối đa diện là lựa chọn phổ biến của rất nhiều người để rồi từ đó thiên biến vạn hóa ra rất nhiều hình mẫu. Dựa trên những bản hướng dẫn chi tiết mà mỗi người lại có thể thay đổi cách gấp theo sở thích của riêng mình.

    [​IMG]
    Người chơi nghệ thuật Origami còn phải tuân thủ quy tắc Thuần khiết (Pureland), tức là khi gấp một mẫu vật, bạn chỉ được chọn đúng một loại Origami. Người chơi không được phép kết hợp các loại Origami khác nhau khi gấp một mẫu vật. Vi phạm quy tắc này tức là chúng ta đã bước ra ngoài ranh giới nghệ thuật xếp giấy Origami.​

    Các loại Origami

    Lịch sử phát triển lâu đời của nghệ thuật Origami đã hình thành nhiều loại Origami với những đặc thù riêng. Mỗi người tham gia môn nghệ thuật này có thể chỉ cần tuân theo các quy tắc của một loại nhất định. Tuy vậy, cũng không hiếm người đam mê gấp giấy nên đã tìm hiểu cặn kẽ về quy tắc của tất cả các lọai Origami.

    Trong bài này, người viết chỉ xin đề cập tới một số loại Origami phổ biến.

    Origami ghép (Modular Origami) là loại Origami truyền thống. Một mẫu vật sẽ được gấp thành nhiều bản giống nhau sau đó các bản này được ghép lại thành một mẫu vật lớn có cấu tạo phức tạp hơn. Ở loại Origami này, người gấp giấy không phải tuân thủ quy tắc chỉ được sử dụng duy nhất một tờ giấy. Tuy nhiên, họ phải tuân thủ một quy tắc quan trọng khác, đó là không được sử dụng hồ dán hay băng keo. Thay vào đó, họ được phép sử dụng một vết cắt để ghép các mẫu vật nhỏ lại thành khối.

    [​IMG]


    Origami cử động (Action Origami) là loại Origami tạo ra các mẫu vật có thể cử động được dưới sự điều khiển của con người. Ví dụ như con chim có thể vỗ cánh hay con ếch có thể bật về phía trước khi ta ấn vào chân sau của nó. Pháo giấy cũng là một ví dụ phổ biến, hẳn nhiều người đã từng chơi pháo giấy và đập cho pháo nổ.

    Origami trang sức (Jewelry Origami) tạo ra các mẫu vật có thể mang được trên người. Còn người chơi Origami thực phẩm (Food Origami) lại sử dụng hoa quả hoặc tảo biển để tạo ra các mẫu vật.

    [​IMG]

    Các nhân viên công sở còn có một loại Origami nữa, đó là Origami giấy nhớ (sticky note Origami). Đúng như tên gọi của nó, các mẫu vật của loại origami này được làm từ giấy nhớ, dù đôi khi mẫu vật tạo ra có kích cỡ khá nhỏ.

    [​IMG]


    Một số nghệ nhân lại thích loại Origami hoa văn trang trí nổi (Origami tessellations). Gọi như vậy là vì bề mặt loại giấy mà các nghệ nhân này sử dụng khá mịn và được gấp thành những họa tiết nổi rất phong phú và lại mắt, tất nhiên đây là một trong các loại Origami đòi hỏi sự tỉ mỉ rất cao.

    [​IMG]


    Giấy gấp Origami

    Người chơi Origami chỉ cần một tờ giấy có thể gấp được là đủ điều kiện để bắt tay vào việc tạo mẫu vật. Tuy nhiên, loại giấy được nhiều người ưa dùng là giấy kami, được sản xuất chuyên dùng cho môn nghệ thuật này. Giấy kami mỏng, dai, dễ gấp và đặc biệt là dù có bị gấp đi gấp lại nhiều lần thì loại giấy này vẫn giữ được độ bền và dai.

    [​IMG]

    Giấy kami có một mặt trắng và một mặt in hình họa tiết. Kích cỡ gồm nhiều loại, loại phổ biến nhất có diện tích khoảng 15,2 cm2.

    Bạn cũng có rất nhiều lựa chọn khác khi tìm mua giấy để chơi Origami. Tuy nhiên, giá cả của loại giấy không quyết định nhiều tới giá trị mẫu vật tạo ra. Nhiều nghệ nhân còn sử dụng giấy vệ sinh để tạo ra các mẫu vật.

    Origami mang lại khá nhiều lợi ích trong đời sống hàng ngày. Nhiều nhà tâm lý học đã sử dụng Origami như một phương pháp vật lý trị liệu về tinh thần. Nhiều giáo viên còn sử dụng Origami để giảng giải cho học sinh về hình học không gian. Đăc biệt, Origami còn là nguồn giải trí thú vị. Hẳn ai cũng cảm thấy sảng khoái khi chiêm ngưỡng những mẫu vật mà mình tạo ra.

    Hiện nay, Origami cũng được khá nhiều bạn trẻ quan tâm và yêu thích. Trong thời gian tới, hy vọng Origami sẽ phát triển rộng rãi hơn nữa trong cộng đồng Việt Nam như một hình thức giải trí sáng tạo lành mạnh.

    Tham khảo:Howstuffworks
     
  4. liemphan12
    Offline

    liemphan12 Chổi cùn

    Tham gia ngày:
    19/10/15
    Bài viết:
    6
    Đã được thích:
    0
    Điểm thành tích:
    1
    Giới tính:
    Nam
    đúng là hay thật, từ những tờ giấy mà làm ra biết bao nhiêu hinh thù dộcđáo
     
  5. ltt123
    Offline

    ltt123 Chổi cùn

    Tham gia ngày:
    19/1/16
    Bài viết:
    7
    Đã được thích:
    0
    Điểm thành tích:
    1
    Giới tính:
    Nữ
    quá tuyệt, nét riêng chỉ có ở Nhật bản
     

Chia sẻ trang này

Có thể tìm trang này với từ khóa:

  1. gấp giấy origami nhật bản rồng